Natalie Elliott
Arweinydd Ymgynghorol Cenedlaethol ar gyfer Proffesiynau Iechyd Cynghreiriol ar gyfer Dementia
Wedi'i gynnal gan Fwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro
Mae hwn yn brosiect cenedlaethol gyda phartneriaid lluosog ledled Cymru.
Cefndir:
Cyrraedd Yno Gyda'n Gilydd wedi'i yrru gan anghenion pobl sy'n byw gyda dementia yn ystod pandemig COVID-19 ac o fewn yr agenda adferiad ar ôl y pandemig; gan ystyried yr effaith ar iechyd a lles, arferion beunyddiol a rhyngweithio â'r gymuned.
Adroddodd Cymdeithas Alzheimer fod bron i hanner (46%) y bobl sy'n byw gyda dementia yn nodi bod y pandemig wedi cael effaith negyddol ar eu hiechyd meddwl, gyda dros 1 o bob 3 yn nodi eu bod wedi colli hyder wrth fynd allan a chyflawni tasgau dyddiol.
Crëwyd adnoddau fideo a thaflenni ledled Cymru gyda thaith drwy leoliadau a gwasanaethau cymunedol. Nod y rhain oedd rhoi cyfle i ymarfer, lleihau pryder, annog annibyniaeth, cynhwysiant, a lleihau unigedd.
Sefydlwyd grŵp cenedlaethol a ddatblygodd brosesau a chanllawiau. Sicrhaodd rhaglen hyfforddi ar greu fideos gysondeb ledled Cymru. Cafodd is-grwpiau amlasiantaeth rhanbarthol eu hysbysu gan eu cymunedau lleol. Crëwyd cymysgedd o adnoddau lleol a chenedlaethol, gan gynnwys enghreifftiau: parciau, atyniadau hamdden, gwasanaethau iechyd a gofal, siopau, llyfrgelloedd.
Defnyddiodd y prosiect broses barhaus o ymgysylltu a methodoleg gwella.
Dysgon ni fod adnoddau fideo yn cael eu gwerthfawrogi'n fawr ac yn parhau i helpu pobl y tu hwnt i'r pandemig.
Mewn ymateb i adborth gan bobl â dementia, crëwyd Ap Dewch Yno Gyda’n Gilydd, gyda chyllid gan Lywodraeth Cymru.
Mae'r Ap am ddim yn cynnig llyfrgell wedi'i diweddaru o fideos sy'n parhau i fod yn berthnasol ar ôl y pandemig. Gall defnyddwyr yr Ap lawrlwytho a gweld yr adnoddau hyn ar-lein neu all-lein. Yn ogystal, gall defnyddwyr a'u cefnogwyr greu eu straeon digidol eu hunain, (gyda chamau tywys syml sydd wedi'u hadeiladu i'r ap), er mwyn cael cynnwys personol wedi'i deilwra i anghenion unigol ar gyfer gweithgareddau ac arferion. Mae Cynlluniwr Dydd yn galluogi sawl fideo i gael eu cadw a'u trefnu mewn cyfres i gynllunio tasgau fel paratoi ar gyfer diwrnod allan. Mae'r ap yn ddwyieithog, gan ddarparu deunyddiau yn y Gymraeg a'r Saesneg. Mae wedi'i ardystio gan Y Sefydliad ar gyfer Adolygu Apiau Gofal ac Iechyd (ORCHA). Mae hyn yn dangos ein bod yn dilyn arfer da ac yn bodloni safonau gan gynnwys: GDPR y DU, diogelwch clinigol, a defnyddioldeb. Derbyniodd yr Ap sgôr asesu o 81% (mae angen <60% i ennill ardystiad).
Mae fideos yn parhau i gael eu datblygu a'u hychwanegu at lyfrgell Dewch Yno Gyda'n Gilydd. Mae ffurflen werthuso wedi'i hymgorffori yn yr ap; rydym yn parhau i ddysgu a chael ein hysbysu gan ein defnyddwyr.
Mae'r ap ar gael o'r App Store ar ddyfeisiau iOS, a Google Play Store ar ddyfeisiau Android:
Os hoffech chi weld yr adnoddau fideo ar-lein, chwiliwch Dewis gan ddefnyddio #DewchYnoGyda'nGilydd
Canlyniadau Allweddol:
Yn ystod y pandemig, roedd dros 100 o fideos ar gael am ddim, llawer ohonynt yn tynnu sylw at fesurau diogelwch COVID-19, megis pwyntiau diheintio dwylo a mesurau cadw pellter cymdeithasol. Cafodd y tudalennau fideo eu gwylio <1.2 miliwn o weithiau dros gyfnod o 12 mis.
“Mae’r adnoddau Dewch Yno Gyda’n Gilydd yn help llaw y mae mawr ei angen i’n harwain gyda chynefindra ac eglurder yr amgylchoedd a’r amgylcheddau sy’n rhan o’n bywydau beunyddiol. Mae llawer ohonom wedi ein hynysu ac wedi ein heffeithio gan y pandemig, gyda cholli trefn a chysylltiadau, ac mae Get There Together yn rhoi mewnwelediad a mwy o gymhelliant i ni ail-gysylltu â bywyd cymunedol.”
Mae’r gofalwr Ceri Higgins yn aelod o Lleisiau Dementia, grŵp annibynnol sy’n cael ei arwain gan bobl sy’n byw gyda dementia a gofalwyr, sy’n rhoi llais i bobl sy’n byw gyda dementia yng Nghymru.
“Mae hwn wedi bod yn gyfle gwych i sicrhau ein bod yn cefnogi’r rhai sy’n byw gyda dementia a’u gofalwyr yng Ngwent. Rwy’n teimlo’n freintiedig i fod yn rhan o brosiect sydd wedi cynnwys gweithio mewn partneriaeth ystyrlon gydag amrywiol sectorau a gofalwyr o’r cychwyn cyntaf. Wedi’u harwain yn fedrus gan y Swyddog Polisi a Phrosiect, Natasha Harris, galluogwyd yr holl bartneriaid yng Ngwent i groesawu’r fenter hon yn llawn, ymgysylltu â deialog barhaus, cymryd rhan mewn gwneud penderfyniadau ar y cyd a arweiniodd yn ei dro at ymrwymiad i greu, arloesi a gwella darpariaeth gwasanaethau .”
Naheed Ashraf, Bwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin Bevan
“Bu cysylltiad sylfaenol erioed rhwng tai ac iechyd sydd newydd gael ei amlygu ymhellach gan y pandemig. Gyda chartref diogel gall popeth arall ddod ac fel cymdeithas dai byddwn yn parhau i weithio gyda sefydliadau iechyd i gadw ein preswylwyr i deimlo'n ddiogel nid yn unig yn eu cartrefi, ond o fewn y cymunedau y maent yn byw ynddynt. Mae’r prosiect hwn wedi ein galluogi i ddatblygu cysylltiadau o fewn ein cymunedau i ddarparu gwybodaeth hygyrch i rai o’r rhai mwyaf bregus yn ein cymdeithas.”
Holly McAnoy, Tai Taf
“Mae gwerth Cyrraedd Yno gyda’n Gilydd wrth gynnwys grwpiau lleol i fynd i’r afael â’r problemau y mae Covid wedi’u codi wrth ynysu pobl, ymhell y tu hwnt i’r pandemig. Roedd cymaint o bobl wedi profi unigrwydd ac arwahanrwydd cyn hyn. Mae Get There Together yn nodi sut y gallwn helpu a mynd i'r afael â'r gwahanol anghenion o fewn cymunedau lleol a chefnogi pobl sy'n byw gyda dementia. Mae’n codi proffil yr hyn y gallwn ei wneud o ran helpu pobl i ddychwelyd i’r awyr agored, helpu unigolion i ddod yn fwy hyderus, adennill sgiliau a dod yn llai pryderus ynghylch mynd allan a chymryd rhan mewn gweithgareddau bob dydd. Mae’r fenter hon yn hanfodol i helpu pobl sydd â dementia a grwpiau eraill sy’n agored i niwed i ailddatblygu ymdeimlad o ystyr a phwrpas mewn bywyd, (lle gallai’r pandemig fod wedi dileu hyn), gwella eu lles corfforol a meddyliol ac ysbrydoli eraill i wneud yr un peth. .”
Dr Jane Mullins, Athrofa Awen
Mae Ap Dewch Yno Gyda'n Gilydd wedi'i gynllunio gydag arbenigwyr sydd â phrofiad o ddementia, a defnyddiwyd eu hadborth i wneud newidiadau i'r ap yn ystod y broses ddylunio a datblygu.
Beth mae pobl yn ei ddweud am yr Ap Dewch Yno Gyda'n Gilydd
“Dw i’n meddwl bod hyn yn wych.. Dw i wedi’i rannu o gwmpas ein sefydliad i’w hyrwyddo yn ein gwahanol brosiectau, dw i’n hyderus y bydd llawer o ddefnydd a budd.”
Rachel
“Mae hyn yn edrych yn wych – mae'n adnodd a fydd o gymorth i lawer iawn o bobl.”
Sion
“Rwy’n credu y gallai’r ap hwn fod yn hynod fuddiol i lawer o bobl â dementia, yn ogystal â’r rhai sy’n wynebu heriau oherwydd anableddau dysgu, niwroamrywiaeth, neu broblemau iechyd meddwl.”
Ann
“Bydd yr Ap yn helpu cymaint o bobl – y rhai sy’n byw gyda dementia, teuluoedd, gofalwyr a gweithwyr gofal iechyd proffesiynol eraill i lywio gwybodaeth a darparu cefnogaeth amhrisiadwy – adnodd sydd ei angen yn fawr”
Jackie Pottle, arweinydd Proffesiynau Iechyd Cynghreiriol Cenedlaethol Cymru ar gyfer Gofal Lliniarol a Diwedd Oes
“Mae’r ap yn ffordd arloesol iawn o roi sicrwydd i bobl sydd eisiau ymgysylltu â’u cymuned ond a allai deimlo’n llethol. Dw i’n hoffi’r ffordd mae hefyd yn caniatáu i’r person ychwanegu eu gweithgareddau wedi’u cynllunio eu hunain sydd ond yn weladwy iddyn nhw, mae’n caniatáu personoli. Bydd hyn mor ddefnyddiol i bobl sydd angen ychydig o help gyda chynllunio a datrys problemau i gael rhywbeth y gallant gyfeirio ato a chamau i’w dilyn.”
Clare Noble, Therapydd Galwedigaethol Arweiniol Clinigol
Rhai Enghreifftiau o'n Hadnoddau:
Sut y gallwch chi helpu:
- Cysylltwch os oes gennych fideos y gellid eu hychwanegu at y llyfrgell genedlaethol neu os hoffech weithio gyda ni i greu un.
- Cyfeiriwch bobl at yr adnoddau ar Dewis.
- Cyfeiriwch bobl at yr Ap a chefnogwch gyda'i ddefnydd.
- Rhoi adborth ar yr Ap – gallwch wneud hyn o fewn yr Ap neu drwy gysylltu â ni yn Dewch Yno.Gyda'n Gilydd.Cav@wales.nhs.uk
Camau Nesaf:
Mae fideos yn parhau i gael eu datblygu a'u hychwanegu at lyfrgell Dewch Yno Gyda'n Gilydd. Mae ffurflen werthuso wedi'i hymgorffori yn yr ap; rydym yn parhau i ddysgu a chael ein hysbysu gan ein defnyddwyr.
Cyhoeddiadau:
Elliott, N., Dovaston, I., Aoife Iliff H., & Finlay IG (2021) Cefnogaeth i adferiad o effaith y pandemig. The Journal of Dementia Care. 29 (4), 14-16
Clarke M., Rowlands R., Morecroft S., Begum S., Evans J., Ford A., Morgan J., Prior I., Slater C. (2021) Addasu lleoliadau ymarfer myfyrwyr mewn ymateb i COVID-19: ' Dewch yno gyda'n gilydd' prosiect straeon digidol ar gyfer pobl sy'n byw gyda dementia. Bwletin Ffederasiwn Therapyddion Galwedigaethol y Byd, DOI: 10.1080/14473828.2021.1975918
Ein Profiad Enghreifftiol:
Mae mentora'r prosiect wedi bod yn amhrisiadwy.
Rwy’n ddiolchgar am yr holl gyfleoedd y mae’r rhaglen wedi’u darparu ac yn argymell y profiad yn fawr.
Arddangosfa:
Cysylltwch â:
Mae'r tîm sy'n gweithio y tu ôl i brosiect Dewch Yno Gyda'n Gilydd â diddordeb mewn gweithio gyda chymunedau a busnesau lleol i ddatblygu adnoddau fideo i'w hychwanegu at y llyfrgell. I unrhyw un sydd â diddordeb cysylltwch â: Dewch Yno.Gyda'n Gilydd.Cav@wales.nhs.uk


